Goryczak żółciowy, potocznie „szatan”, to najczęstszy sobowtór prawdziwka (borowika szlachetnego). Nie należy do grzybów śmiertelnie trujących, ale jest skrajnie gorzki i może wywołać dolegliwości żołądkowe. Odróżnia go kolor porów i rysunek siateczki na trzonie.
Najważniejsze różnice
| Cecha | Prawdziwek | Goryczak żółciowy |
|---|---|---|
| Pory (spód kapelusza) | białe lub kremowe, potem żółtozielone do oliwkowych | białe, potem różowe; po uszkodzeniu brudnoróżowe |
| Siateczka na trzonie | delikatna, jasna (biaława), najwyraźniejsza u góry | wyraźna, ciemnobrunatna na jasnym tle |
| Wysyp | oliwkowobrązowy | różowy do różowobrązowego |
| Smak miąższu | łagodny | wyjątkowo gorzki |
| Gdzie rośnie | lasy świerkowe, sosnowe, bukowe, dębowe | lasy iglaste na kwaśnych glebach, czasem na pniakach |
Na jednej cesze nigdy nie wolno polegać — sprawdzaj wszystkie naraz, na całym owocniku.
Jak sprawdzić w lesie
- Odwróć kapelusz: różowe pory to sygnał, że masz goryczaka.
- Obejrzyj siateczkę na trzonie — ciemna, gruba siatka na jasnym tle wskazuje goryczaka.
- U młodych okazów różnica jest słaba; zbieraj tylko grzyby, przy których cechy są wyraźne.
Najczęstsze pytania
Jak odróżnić prawdziwka od goryczaka?
Goryczak ma różowiejące pory i ciemną, wypukłą siateczkę na jasnym trzonie. Prawdziwek ma pory białe, potem żółtozielone, i delikatną, jasną siateczkę w górnej części trzonu.
Czy goryczak żółciowy jest trujący?
Nie jest zaliczany do grzybów śmiertelnie trujących, ale jest skrajnie gorzki i może wywołać dolegliwości żołądkowe. Gribo nie ocenia jadalności — nie próbuj jego miąższu.
Dlaczego goryczak nazywa się „szatan”?
To potoczna nazwa używana przez grzybiarzy. Nie należy go mylić z krwistoborowikiem szatańskim — rzadkim, trującym i ściśle chronionym borowikiem z czerwonymi porami.
Pełne porównanie z ilustracjami, zdjęciami i sezonem obu gatunków: Prawdziwek czy goryczak żółciowy? Jak je odróżnić | Gribo
Karty Atlasu: Borowik szlachetny · Goryczak żółciowy
Ani forum, ani aplikacja Gribo nie oceniają, czy grzyb można zjeść. Każdy wątpliwy okaz pokaż grzyboznawcy — stacje sanepidu oceniają grzyby bezpłatnie. Przy podejrzeniu zatrucia dzwoń pod 112.
Masz zdjęcie grzyba, co do którego nie masz pewności? Wrzuć je w dziale Rozpoznawanie — podpowie społeczność i GriboBot.
— Zespół Gribo