Smardze i piestrzenice to wiosenne grzyby workowe, które rosną w marcu, kwietniu i maju. Smardz ma główkę z regularnymi komorami jak plaster miodu, a w przekroju jedną pustą jamę od czubka po nasadę trzonu. Piestrzenica kasztanowata ma główkę pofałdowaną jak mózg, nieregularną i podzieloną w środku. Piestrzenica jest śmiertelnie trująca, a smardze w Polsce są pod ochroną — żadnego z nich nie zbieramy.
Najważniejsze różnice
| Cecha | Smardz | Piestrzenica kasztanowata |
|---|---|---|
| Główka | owalna lub stożkowata, z komorami jak plaster miodu | nieregularna, pofałdowana jak mózg |
| Barwa | beżowa, ochrowa, żółtobrązowa; żeberka jaśniejsze | żółtobrązowa do kasztanowej, z wiekiem ciemnieje |
| Przekrój | jedna pusta jama, główka zrośnięta z trzonem | nieregularne komory, wnętrze poprzerastane |
| Trzon | kremowy, ziarnisty, pusty | krótki, brudnobiały, nieregularny |
| Gdzie rośnie | lasy liściaste, łęgi, sady, często pod jesionami | piaszczyste bory sosnowe, zręby, naruszona ściółka |
Na jednej cesze nigdy nie wolno polegać — sprawdzaj wszystkie naraz, na całym owocniku.
Jak sprawdzić w lesie
- Sprawdź, czy główka ma komory jak plaster miodu, czy pofałdowania jak mózg.
- Smardz jest pod ochroną częściową — zrób zdjęcie i zostaw go w lesie.
- Piestrzenicy nie dotykaj ust po kontakcie i nie przynoś do domu: jej trucizny są lotne.
Smardz jadalny jest w Polsce pod ochroną częściową od 2014 roku (wcześniej ścisłą). Nazwa gatunkowa pochodzi z łaciny i nie jest oceną jadalności.
Najczęstsze pytania
Jak odróżnić smardza od piestrzenicy?
Smardz ma regularne komory jak plaster miodu i w przekroju jest pusty w środku. Piestrzenica ma główkę pofałdowaną jak mózg, a w przekroju nieregularne komory.
Czy smardze są pod ochroną?
Tak. Smardz jadalny jest w Polsce pod ochroną częściową — nie wolno go zbierać. Zrób zdjęcie i zostaw w lesie.
Czy piestrzenica kasztanowata jest trująca?
Tak, jest śmiertelnie trująca. Zawiera giromitrynę — lotną truciznę, która uszkadza wątrobę i układ nerwowy. Przy podejrzeniu zatrucia dzwoń pod 112.
Pełne porównanie z ilustracjami, zdjęciami i sezonem obu gatunków: Smardz czy piestrzenica? Jak je odróżnić | Gribo
Karty Atlasu: Smardz jadalny · Piestrzenica kasztanowata
Ani forum, ani aplikacja Gribo nie oceniają, czy grzyb można zjeść. Każdy wątpliwy okaz pokaż grzyboznawcy — stacje sanepidu oceniają grzyby bezpłatnie. Przy podejrzeniu zatrucia dzwoń pod 112.
Masz zdjęcie grzyba, co do którego nie masz pewności? Wrzuć je w dziale Rozpoznawanie — podpowie społeczność i GriboBot.
— Zespół Gribo